CHÍNH TÒA QUI NHƠNGIÁO PHẬN QUI NHƠN Lịch lễ tuần này

« LÀM » GIÁO LÝ VIÊN HAY « LÀ » GIÁO LÝ VIÊN

Thứ năm - 03/10/2019 10:38
       « LÀM » GIÁO LÝ VIÊN HAY « LÀ » GIÁO LÝ VIÊN
Bài chia sẻ tĩnh tâm Giáo lý viên Chính Tòa Qui Nhơn 29.09.2019
 
chua


 

Trong Tông huấn, Dạy giáo lý trong thời đại chúng ta Catechesi Tradendae, Đức Gioan Phaolô II nhấn mạnh : « Mục đích tối hậu của việc dạy giáo lý không những là đưa người ta đến tiếp xúc mà còn hiệp thông cách mật thiết với Đức Chúa Giêsu Kitô. »[1] Qua đây, chúng ta có thể hiểu rằng việc dạy giáo lý không phải là thông truyền kiến thức của một bài học về đức tin và giáo lý viên (GLV) không phải là một « kỹ thuật viên giáo lý ». Dạy giáo lý là thông truyền kinh nghiệm sống đức tin và kinh nghiệm gặp gỡ đích thực với Chúa Kitô cho những ai tìm kiếm Chúa. Là GLV, tôi có ý thức giúp các em đạt đến mục đích này không ? Chính tôi đã sống điều này như thế nào ?


Đề tài « Làm giáo lý viên hay là giáo lý viên » được gợi hứng từ bài nói chuyện của Đức Thánh Cha (ĐTC) Phanxicô với các GLV tham dự đại hội giáo lý quốc tế lần thứ nhất năm 2013. Những lời huấn từ của ĐTC xoáy sâu vào mục đích của việc dạy giáo lý- hướng dẫn người tìm kiếm Chúa đến gặp gỡ Người và sống với Người. Muốn vậy, GLV phải sống kinh nghiệm gặp gỡ này. Gần đây, năm 2017, đại hội giáo lý lần toàn quốc lần thứ V tại VN đã từng bước canh tân lại việc huấn giáo và đã lấy mục đích này làm kim chỉ nam trong việc đào tạo GLV hướng đến con người của hiệp thông. Hiệp thông với Thiên Chúa, với Hội Thánh và với mọi người để trở thành chứng nhân của niềm vui Tin Mừng. Năm 2018, trong đại hội giáo lý quốc tế lần II tại Rôma, ĐTC một lần nữa nhắc lại đại hội giáo lý quốc tế lần thứ nhất : Hãy « là » GLV (être catéchiste), không phải « làm » GLV (faire catéchiste). Ngài nhấn mạnh đến chứng tá đức tin, một chứng tá được nuôi dưỡng bằng đời sống cầu nguyện, được thể hiện qua lời nói, việc làm và cuộc sống. Để trở nên chứng tá, ngài mời gọi GLV hãy « là » GLV. « Là » GLV nghĩa là phải « bắt đầu lại từ Đức Kitô ». « Bắt đầu lại từ Đức Kitô » là sống thân mật với Đức Kitô, bám chặt vào Người, ở lại trong tình yêu của Người ; « Bắt đầu lại từ Đức Kitô » là bắt chước Đức Kitô ra khỏi chính mình để đến với tha nhân ; « Bắt đầu lại từ Đức Kitô » là bước theo Đức Kitô ra khỏi vùng an toàn, thoải mái của chính mình để đến với các vùng ngoại biên.
 
    1. « Là » GLV - « Bắt đầu lại từ Đức Kitô »
Theo ĐTC, GLV là một ơn gọi, không phải là một tước hiệu hay một nghề nghiệp. Đặc tính của ơn gọi không gắn với việc « làm » nhưng gắn với căn tính « là » của người GLV. Trước tiên không phải là việc thực hành nhưng là ở trong Đức Kitô, bám sâu vào Người. ĐTC nhấn mạnh : « Tôi không nói “làm” giáo lý viên, nhưng “là” giáo lý viên, bởi vì nó liên hệ đến đời sống. Nghĩa là dẫn người ta đến gặp gỡ Đức Kitô bằng lời nói và cuộc sống của mình, bằng việc làm nhân chứng​. »[2] Cho nên, ưu tiên trước tiên phải « là » GLV, dẫu biết rằng không thể tách rời giữa « làm » GLV và « là » GLV. Vì muốn việc loan báo Tin Mừng được sinh hoa kết quả thì phải rao giảng Tin Mừng (« làm » GLV), nhưng quan trọng là sống Tin Mừng và làm chứng cho Tin Mừng (« là » GLV).

Chứng nhân cho Tin Mừng như thế nào? Đức Thánh Cha nhắc nhở GLV : người ta có thể đọc Tin Mừng qua đời sống của chúng ta. Điều này không mấy dễ dàng và chúng ta không thể tự làm bằng sức riêng mình. Phải sống gắn bó với Đức Kitô để hút nhựa sống từ tình yêu Người. Chính từ tình yêu của Người thúc đẩy chúng ta trao ban những gì chúng ta nhận lãnh. Vì vậy, « Là » GLV mặc lấy một sự chuyển động : đón nhận và trao ban. Sự chuyển động này khởi đi từ đời sống gắn bó với Đức Kitô (đón nhận), ra khỏi chính mình và bước theo Đức Kitô (trao ban).
 
    1. « Bắt đầu lại từ Đức Kitô » là gắn bó với Người
Hình ảnh đầu tiên, thu hút sự chú ý của ĐTC, là cành nho gắn liền với cây nho. Ngài dùng hình ảnh này để mời gọi chúng ta ở lại trong Chúa Giêsu Kitô, sống thân mật với Người. « Ở lại trong Chúa Giêsu ! Đó là bám chặt vào Người, trong Người, với Người, truyện vãn với Người »[3]. Điều này đòi hỏi phải tập luyện để trở thành « một hành trình kéo dài suốt đời ». Để đi vào mối tương quan khăng khít với Chúa Kitô, Đức Thánh Cha chỉ dạy : hãy tìm cách thích hợp viếng thăm Nhà Tạm để ở lại với Chúa Giêsu Kitô, ở lại trong im lặng với Người. Ở đó, mình nhìn ngắm Chúa và để Chúa nhìn ngắm mình. « Điều này hơi nhàm chán, tôi ngủ gật … Cứ ngủ đi, cứ ngủ đi! Người vẫn sẽ nhìn ngắm anh chị em. »[4] Điều quan trọng là tôi cảm nhận được mối tương quan giữa tôi và Chúa được gắn kết, tôi cảm nhận được Chúa đang nhìn đến, gần gũi và yêu thương tôi. Đó là cách chúng ta xây dựng tình bạn với Người. Đó là căn tính « là » GLV mà mỗi GLV cần vun đắp và trao dồi. Khi chúng ta ở trong Chúa Kitô, cuộc sống của chúng ta mới sinh hoa trái. Ngoài ra, ĐTC còn chất vấn : « Nếu trong tâm hồn chúng ta không có hơi ấm của Thiên Chúa, không có tình yêu và sự dịu dàng của Ngài, thì làm sao chúng ta, những tội nhân nghèo hèn, có thể sưởi ấm tâm hồn những người khác? »[5] Quả thật, đây là điều đáng để chúng ta suy nghĩ.

Chúng ta nhìn lại xem chúng ta đã dành cho Chúa bao nhiêu phút trong một ngày, trong một tuần để ở với Người ? Chúng ta có gắn bó với Chúa Giêsu Kitô không ? Chúng ta tìm Chúa hay tìm công việc của Chúa ? Nếu chúng ta tìm công việc của Chúa thì chúng ta đặt điều thứ yếu « làm » GLV là quan trọng. Trước tiên, chúng ta phải tìm Chúa, tìm căn tính của mình (« là » GLV), rồi trong Chúa chúng ta làm công việc của Chúa, trong Chúa chúng ta yêu thương những người cộng tác và làm việc chung với chúng ta không những trong môi trường giáo lý mà còn trong các môi trường khác nữa.
 
    1. « Bắt đầu lại từ Đức Kitô » là ra khỏi chính mình để đến với tha nhân
Nếu hiểu « là » GLV là « bắt đầu lại từ Đức Kitô » bằng đời sống gắn bó với Người, thì đòi buộc chúng ta phải đặt Người là trọng tâm của đời sống chúng ta. Nếu chúng ta xem Chúa Kitô là trọng tâm của đời sống chúng ta, thì chúng ta « ra khỏi trung tâm của mình và mở lòng ra cho những người khác. Đây là động lực thật của tình yêu »[6]. Một tình yêu đón nhận từ Thiên Chúa như một món quà và trao nó lại cho tha nhân như một món quà. Khi làm như thế, chúng ta được tham dự vào sự năng động thực sự của tình yêu. « Ở đó có sự sống thật trong Đức Kitô, có sự mở lòng ra cho tha nhân, có một lối ra khỏi chính mình để gặp gỡ những người khác nhân danh Đức Kitô. »[7] ĐTC dùng hình ảnh nhịp đập của trái tim (bóp vào-giãn ra) để khuyên nhủ GLV : Nên để tâm hồn mình có sự năng động thực sự của tình yêu. « Nếu thiếu một trong hai chuyển động này, thì trái tim sẽ ngừng đập, và chúng ta không còn sống được. »[8] Cũng vậy, khi thiếu đi một trong hai chiều kích : gắn bó với Chúa Giêsu và đến với tha nhân, thì chúng ta không thể làm nhân chứng cho Đức Kitô.

Một khi gắn bó với Chúa, ở lại trong Chúa rồi thì chúng ta có đủ sức mạnh nội tâm để rao giảng về Chúa Giêsu và có thể tuyên tín mạnh mẽ như thánh Phaolô : « Tôi coi tất cả mọi sự là thiệt thòi, so với mối lợi tuyệt vời, là được biết Ðức Kitô Giêsu, Chúa của tôi. Vì Người, tôi đành mất hết, và tôi coi tất cả như rác, để được Ðức Kitô và được kết hợp với Người » (Pl 3,8-9a). Thánh Phaolô coi « tất cả như rác » không có nghĩa là nó không có giá trị, nhưng đối với Ngài, giá trị vô giá là biết Ðức Kitô, được Ðức Kitô và kết hiệp với Ðức Kitô. Quả thật, biết Ðức Kitô, được Ðức Kitô và kết hiệp với Ðức Kitô đó là điểm duy nhất làm nên căn tính của GLV. Muốn nói về Đức Kitô, GLV phải « biết » Đức Kitô, phải « có » Đức Kitô trong cuộc đời mình. Chúng ta xét lại xem chúng ta đi tìm cái gì khi chúng ta dấn thân vào việc giảng dạy về Đức Kitô ? Nếu chúng ta đi tìm Chúa thì chúng ta dễ dàng thoát ra khỏi việc yêu mình để sống vì người khác, nghĩ đến anh chị em của mình… Nhờ vậy, sự ghen ghét, ganh tỵ, đố kỵ, ý riêng, tham vọng, phê bình, chỉ trích… sẽ dần dần tan biến và nhường chỗ cho niềm vui, tình thương, sự nâng đỡ, cảm thông, hy sinh, khiêm tốn và cùng làm vinh danh Chúa. Hiệp thông với Chúa và với nhau sẽ tạo nên sức mạnh giúp chúng ta chu toàn sứ vụ thông truyền kinh nghiệm sống đức tin cho những ai tìm kiếm Chúa.
 
    1. « Bắt đầu lại từ Đức Kitô » là bước theo Người đi ra các vùng ngoại biên
Về điểm này, ĐTC dùng câu chuyện của ông Giona để khuyên GLV : « Đừng sợ vượt ra ngoài khuôn khổ của mình để theo Chúa, vì Thiên Chúa luôn luôn đi xa hơn nữa »[9] ; đừng sợ đến với những người không thích mình vì Chúa luôn ở với chúng ta ; đừng sợ từ bỏ ý mình để vâng theo ý Chúa vì tin rằng ý Chúa đúng hơn ý mình ; đừng sợ đến những « vùng biên » vì xác tín rằng Chúa luôn ở đó chờ đợi ta ; đừng « tự khép kín trong nhóm của mình, trong phong trào của mình, trong giáo xứ của mình, trong môi trường của mình »[10] vì sự cứng nhắc sẽ dẫn đến bệnh tật, như người sống trong một ngôi nhà khóa kín. Những điều này xem ra không mấy dễ dàng nhưng bước theo Đức Kitô là vậy. Đòi hỏi chúng ta bước ra khỏi lý luận riêng, dự phóng riêng, cảm nhận riêng, quan điểm riêng ; bước ra khỏi vùng an toàn, tiện nghi của mình để đến với các vùng ngoại biên. Nơi ấy, có « những trẻ em không biết làm Dấu Thánh Giá »[11] ; có những trẻ em không được sự quan tâm của cha mẹ ; có những trẻ em bị tâm bệnh ; có những người nghèo khổ, những người bị bỏ rơi, bị loại trừ, bị hất hủi… Họ là những người nghèo, nghèo cả vật chất lẫn tinh thần. Thiết nghĩ, không đâu xa trong lớp giáo lý, trong xóm đạo, trong giáo xứ, trong gia đình cũng có những trường hợp tương tự như vậy. Đó là những trường hợp ở « vùng biên » mà chúng ta cần hy sinh thời gian, cần mở rộng cõi lòng và cái nhìn, cho Chúa mượn đôi tay và đôi chân của chúng ta để giúp họ nhận biết Đức Kitô và đón nhận Tin Mừng của Người.

Bước theo Đức Kitô là bước theo con đường Người đã đi. Nghĩa là, đi cùng Đức Kitô và mời Người đi cùng ta, chúng ta không bước đi một mình và cũng không tự làm một mình. Nếu chúng ta bước đi một mình và tự làm một mình thì chúng ta theo dự án của chúng ta chứ không bước theo Chúa. Khi chúng ta không bước theo Chúa và dựa vào sức riêng mình, chúng ta dễ rơi vào tâm lý chán nản khi thất bại và tự phụ, đắc thắng khi thành công trong việc « làm » GLV. Khi ấy, chúng ta đánh mất căn tính « là » GLV trong đời sống gắn bó với Chúa Kitô, trong sự tin tưởng, cậy trông vào tình yêu của Người. Điều căn bản mà Chúa mời gọi mỗi người chúng ta : Hãy theo Chúa Kitô, theo Chúa Kitô chứ không theo kế hoạch của chúng ta, ngay cả đó là kế hoạch tông đồ của Chúa. Đến một lúc, chúng ta không thể « làm » GLV vì sức khỏe hay một lý do nào đó, nhưng chúng ta luôn luôn « là » GLV vì chúng ta luôn gắn bó với Chúa, ở lại với Người và bước theo Người.

KẾT LUẬN

Qua những gì vừa chia sẻ, chúng ta cần xác tín rằng sống gắn bó với Chúa, ở lại với Người và bước theo Người là những yếu tố quan trọng không dành riêng cho một đối tượng nào (linh mục, tu sĩ…) nhưng cho tất cả mọi Kitô hữu. « Là » GLV, chúng ta không đi ngoài quỹ đạo này. Ngược lại, chúng ta càng bám chặt vào Chúa hơn và để cho tinh thần của Người thấm nhập vào cuộc sống của chúng ta. Nhờ vậy, chúng ta mới có kinh nghiệm giúp người khác, nhất là các em học giáo lý mà chúng ta có trách nhiệm giáo dục đức tin, nhận biết Chúa, yêu Chúa và sống kết hiệp với Người. Trọng tâm của giờ giáo lý không phải là truyền đạt kiến thức đức tin mà là cầu nguyện. Cầu nguyện là phương thế giúp chúng ta và các em cùng gặp gỡ Chúa. Sống tương quan hiệp thông mật thiết với Chúa, « bắt đầu lại từ Chúa Kitô » được xem là tiền đề vững chắc để dấn thân loan báo Tin Mừng, mang Chúa đến cho mọi người. Quả thật, không ai có thể làm cho Chúa Giêsu Kitô được mọi người biết đến nếu đời sống của họ không gắn kết với Người và phản chiếu hình ảnh của Người.


Kinh nghiệm sống đức tin của Á thánh Anrê Phú Yên là điều quý giá mà chúng ta cần học hỏi. « Á thánh Anrê Phú Yên, vị thánh trẻ với lòng đạo đức và với tâm huyết mong muốn cho mọi người nhận biết giáo lý và sống giáo lý, đã nhiệt thành dạy giáo lý cho anh chị em lương dân mà ngài gặp gỡ hằng ngày. Ngài làm tất cả những gì có thể để đưa người ta đến với Thiên Chúa, giảng đạo cho người ngoại giáo, dạy dỗ kẻ tân tòng […] Anrê Phú Yên hiền lành, trong sạch, chân thực. Ngài sống giữa mọi người như một vị thánh nhỏ, hiền hòa, vâng lời, biết kính trọng mọi người, khiến ai cũng đều cảm phục. Luôn tận tâm vui vẻ phục vụ anh em, không nề hà khó khăn »[12].
Ước gì mỗi người GLV chúng ta noi gương Á thánh Anrê quảng đại dấn thân bước theo Đức Kitô bằng đời sống gắn bó với Người và làm chứng nhân cho Tin Mừng trong sứ vụ hiện tại của mình.

Trong giờ cầu nguyện, mời mỗi người GLV xét lại xem : Tôi gắn bó với điều gì nhất ở trần gian này ? Chúa Kitô chiếm vị trí nào trong cuộc sống của tôi ? Bước theo Đức Kitô, tôi có sẵn sàng chấp nhận sự thua thiệt để Tin Mừng của Người được mọi người biết đến không ?



                                                                                               Nt. Lucie Nguyễn Thị Thanh Lan
                                                                                                         (Dòng MTG. Qui Nhơn)
 

[1] Gioan Phaolô II, Tông huấn Dạy giáo lý trong thời đại chúng ta (DGL), Catechesi Tradendae, 1979, số 5.   Gioan Phaolô II, Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo (GLHTCG), Catéchisme de l’Église Catholique, 1992, số 426.
Thánh Bộ Tu Sĩ, Hướng Dẫn Đại Cương về Việc Dạy Giáo Lý (HDTQ), Directoire Général Pour la Catéchèse, 1997, số 80.
[2] Huấn Từ của ĐTC Phanxicô dành cho các Giáo lý viên tham dự Đại hội quốc tế về dạy giáo lý, lần I, 2013, lời dẫn nhập.
 
[3] Huấn Từ của ĐTC Phanxicô dành cho các Giáo lý viên tham dự Đại hội quốc tế về dạy giáo lý, lần I, 2013, số                   1, đoạn 1.
[4] Huấn Từ của ĐTC Phanxicô… số 1, đoạn 2.
[5] Sđd.
[6] Huấn Từ của ĐTC Phanxicô… số 2, đoạn 1.
[7] Sđd.
[8] Huấn Từ của ĐTC Phanxicô… số 2, đoạn 2.
[9] Huấn Từ của ĐTC Phanxicô… số 3, đoạn 2.
[10] Sđd.
[11] Huấn Từ của ĐTC Phanxicô… số 3, đoạn 3.

Tổng số điểm của bài viết là: 4 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 4 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây