17.10
THÁNH PHANXICÔ GAGELIN KÍNH,
TỬ ĐẠO GIÁO PHẬN QUI NHƠNTin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Matthêô (10,28-33)
Khi ấy Chúa Giêsu phán với các môn đệ rằng: “Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn. Đúng hơn, anh em hãy sợ Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hỏa ngục. Hai con chim sẻ chỉ bán được một hào phải không? Thế mà, không một con nào rơi xuống đất ngoài ý muốn của Cha anh em. Thì đối với anh em cũng vậy, ngay đến tóc trên đầu anh em, Người cũng đếm cả rồi. Vậy anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.
Phàm ai tuyên bố nhận Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ tuyên bố nhận người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời. Còn ai chối Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ chối người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời.”
Suy niệm
Thánh Phanxicô I-zi-đo Ga-zờ-lan Kính (Isidore Gagelin Kính) sinh ngày 10 tháng 05 năm 1799 tại Mông-pe-rơ (Montperreux), Giáo phận Bờ-zan-sông (Besançon), nước Pháp. Năm 18 tuổi, ngày 05 tháng 11 năm 1817, Ga-zờ-lan nhận ra tiếng Chúa gọi và chập chững bước vào Đại chủng viện Bơ-zan-sông. Sau hai năm tu học, thầy Phanxicô I-zi-đo Ga-zờ-lan Kính chính thức xin gia nhập Hội thừa sai Pa-ri (Paris) với ước nguyện sẽ được đi truyền giáo tại Viễn Đông.
Ngày 17 tháng 05 năm 1821, thầy Phanxicô Ga-zờ-lan chính thức hiện diện trên đất Đàng Trong tại cửa Thuận An, Huế. Đức cha La-bạt-tét (Labartette) chỉ định thầy đến chủng viện An Ninh để học tiếng Việt. Tại đây thầy vừa học tiếng Việt vừa giúp dạy tiếng Latinh cho các chủng sinh và nhận thêm tên Việt: thầy Kính.
Ngày 28 tháng 09 năm 1822, Đức cha La-bạt-tét truyền chức linh mục cho thầy Ga-zờ-lan Kính tại họ đạo Nhứt Đông, Cổ Vưu, Quảng Trị. Sau khi thụ phong linh mục, cha Ga-zờ-lan Kính tiếp tục làm giáo sư chủng viện An Ninh và làm mục vụ tại các vùng lân cận.
Vì tình trạng cấm cách, từ năm 1823, cha quyền đại diện Tô-mát-san (Thomassin) đã lệnh cho cha Ga-zờ-lan đưa các chủng sinh ở chủng viện An Ninh vào Lái Thiêu. Tạm nghỉ công việc ở chủng viện, cha Ga-zờ-lan đi làm mục vụ ở Hà Tiên. Năm 1826, cha trở về Đồng Nai, một vùng truyền giáo đã chịu sự tàn phá khủng khiếp của trận dịch hạch, nhiều người chết mà không có bóng dáng của một linh mục để giúp đỡ họ trong giờ sau hết. Vượt qua sự mệt mỏi sau chặng hành trình, cha Ga-zờ-lan lao vào giúp đỡ những người đang gặp khốn khổ.
Để hạn chế việc truyền giáo, viện cớ cần người thông ngôn và dịch sách cho triều đình, ngày 16 tháng 06 năm 1827, vua Minh Mạng ra lệnh tập trung về Huế ba vị thừa sai: Ta-be Từ (Taberd Từ), Ga-zờ-lan Kính và Ô-đô-ri-cô Phương (Odorico Phương). Ngày 01 tháng 06 năm 1828, nhờ sự can thiệp của Tổng trấn Lê Văn Duyệt tại triều đình, cha Ga-zờ-lan Kính được lên đường trở về miền Nam. Năm 1829 cha trở lại chủng viện Lái Thiêu. Sau khi Đức cha Ta-be Từ được tấn phong Giám mục tại Xiêm (10.05.1830), Đức cha trở về Lái Thiêu, bổ nhiệm cha Ga-zờ-lan Kính làm quyền đại diện và giao cho cha địa bàn mục vụ gồm ba tỉnh ở miền Trung: Phú Yên, Bình Định và Quảng Ngãi, tức toàn bộ phần đất của Giáo phận Qui Nhơn ngày nay.
Trong khi thi hành sứ vụ tại Bình Định, một hôm cha được một giáo dân mật báo cho biết nguồn tin được tiết lộ từ một vị quan, là sắp có cuộc truy bắt các linh mục Tây phương trong miền này theo lệnh vua ban hành ngày 06 tháng 01 năm 1833. Cha khăn gói lên miền núi Bắc Bình Định, vừa để tạm lánh cuộc truy lùng của triều đình Minh Mạng, vừa để tiếp cận với các bộ tộc thiểu số vùng Trường Sơn mà cha đã dự định từ trước.
Trong lúc cha ẩn trú trên miền núi, nhiều giáo hữu ở Bồng Sơn bị bắt và bị tra tấn để khai thác danh sách và nơi ẩn trú của các linh mục. Biết đoàn chiên bị lâm nạn. Cha viết thư thỉnh ý Đức Giám mục cho cha ra nộp mình nếu điều đó tốt hơn là để đoàn chiên bị tan tác. Cuối tháng 05 năm 1833, cha nhận được thư của Đức cha Ta-be. Sau đó không lâu, từ họ đạo Long Quan, nơi ẩn nấp cuối cùng, cha đến trình diện với quan tri huyện Bồng Sơn, tỉnh Bình Định.
Theo lệnh vua Minh Mạng, cha được giải về kinh đô nộp cho triều đình. Đội lính áp giải cha tới Huế vào ngày 23 tháng 08 năm 1833. Cha bị giam tại trấn phủ và chịu án xử giảo vào ngày 17 tháng 10 năm 1833 tại Bãi Dâu, Huế. Thi hài của cha được một người học trò cũ của cha Ô-đô-ri-cô và một thầy giảng của cha Zac-ca Phan (Jaccard Phan) cùng với giáo dân rước về an táng tại nhà tư của một linh mục Việt Nam thuộc địa sở Phủ Cam. Trong tiến trình lập hồ sơ các chứng nhân tử đạo, năm 1846, Đức cha Cuy-ê-nô Thể (Cuénot Thể) cho cải táng thi hài cha Ga-zờ-lan Kính và chuyển về chủng viện Hội thừa sai Pa-ri. Văn bản xác nhận thi hài cha Ga-zờ-lan Kính chịu tử đạo được lập ngày 09 tháng 09 năm 1847.
Ngày 27 tháng 05 năm 1900, Đức Giáo Hoàng Lêô XIII đã tôn phong cha Phanxicô I-zi-đo Ga-zờ-lan Kính lên bậc Chân phước tử đạo và ngày 19 tháng 06 năm 1988 Đức Giáo Hoàng Gio-an Phaolô II tôn phong ngài lên bậc Hiển thánh. Tại Giáo phận Qui Nhơn, lễ Thánh Phanxicô Ga-zờ-lan Kính được mừng kính trọng thể vào ngày 17 tháng 10 hằng năm.
Thân lạy thánh Phanxicô, chúng con hết lòng biết ơn Người, vì những gì Người đã làm cho chúng con. Giờ đây trên thiên quốc, xin Người tiếp tục phù hộ chúng con, giúp chúng con noi gương Người, can trường sống đức tin và hăng say truyền giáo, để mở rộng Nước Chúa trên trần gian, và mai sau được về sum họp trên thiên đàng. Amen.